Leven na mantelzorg

Mantelzorger Patrick verloor zijn vrouw Hilde aan het coronavirus. Hilde leed aan dementie. Daar kwam dagelijks veel zorg bij kijken. Niet alleen het verlies van een geliefde brengt veel verdriet met zich mee. Ook de zoektocht naar een nieuwe dagelijkse invulling kan moeilijk zijn. Je vraagt je misschien af hoe je jouw dagen verder moet invullen? Je bent zeker niet alleen.

Ook mantelzorger Patrick wordt met dergelijke vragen geconfronteerd, nu de zorg voor Hilde is weggevallen. Het schrijven van gedichten en teksten helpt hem nu om zijn emoties te verwerken. In deze blog houden we zijn verhaal bij. We hopen samen met Patrick dat zijn verhaal ook andere mantelzorgers kan inspireren die net zoals Patrick afscheid hebben moeten nemen van een geliefde.

Maandag 25/01

Bij iedere tranenbeurt krijgt je ziel een wassing. Bij ieder verdriet komt er een kunstwerk. Gisteren was het een aquarel. Zo blijft Hilde aanwezig. Hilde speelt het weer klaar om een aparte taal te spreken, die van de ziel. Je wordt getroffen door een herinnering, je huilt en je neemt je moed bij elkaar en je doet iets creatief. Bij mij is dat een kunstwerk. Ik neem aan dat er nog andere uitingen zijn van creatieve uitspattingen, zoals koken.

Wanneer ik me met kunst bezighoud, is er nog weinig ruimte over voor het huishouden. Ik word er wel in geholpen (drie maal per week een gezinszorg voor iedere keer vier uur). Is dat luxe? Helemaal niet.

Het is door de kunst dat ik beter mijn verdriet kan uiten. Wanneer dat droevig gevoel ’s avonds opkomt en ik zet iets op papier dat op kunst lijkt, sta ik ’s morgens weer vrolijk op. Dat creatief proces helpt mij met overledenen te praten via een taaltje van herinneringen.

Na onweer is de lucht weer frisser en helder. Zo voel ik mij nu.

Patrick

Zondag 24/01

Je voelt enkel de pijn van de liefde als je ze moet missen. Het ligt heel de dag op de loer om toe te slaan. Het is het soort verdriet dat niet heelt. Hilde haar liefde was onbaatzuchtig.  Ze zong steeds in het Frans het liedje van het moment. Ik moest eerst een liedje kunnen zingen al vorens te kunnen schrijven. Zo’n liefde als die van ons is onvervangbaar. Het is een gevoel van ongemak dat eruit moet. Er hoeft niet altijd een traan bij te zijn om verdriet gewaar te worden. In de natuur vind ik wel die rust en vreugde vooral wanneer ik iets ontdek. Dat is vooral ’s morgens zo. Dan zijn de zenuwen erg gespannen en het is alsof de boom zegt ‘ontspan u nu eens’ en als de vogel zingt dan zijn mijn tranen dauwdruppels.  Ze vallen bij elkaar tot een plekje waar een zaadje in valt. Het hing aan een pluisje, het was de paardenbloem waar jij je neus in stak, je wipneusje helemaal onder de gele poeder. Dat is een herinnering die mij doet glimlachen. Je guitige ogen die spreken en zeggen ‘lekker geel die neus van mij’.

Je leerde mij hoe je met de lach door het leven gaat. Die les zal ik nooit vergeten. Zo val ik niet in het ruimteloze. Omdat corona ons weerhoudt van elke knuffel koester ik toch geen wrok dat het vaccin een twee weken te laat kwam. Het zou mij verlammen en ook doen sterven. Diezelfde levenslust als jij heb ik ook. Mijn wereld gaat open als ik mijn gedachten kan combineren met schoonheid. Zo had jij het altijd over die schone lucht die kleuren. Wel mijn volgende weenontwerp ligt klaar ‘een zonsondergang’.  De kleuren gemaakt met aquarel op A3 gescand klaar om te weven.

Je flatje zal een klein museumpje worden, misschien in het begin wat overladen, maar de voornaamste werken die je tijdens je leven kocht blijven hangen. Nu niet (corona), maar later mogen mensen je museumpje bezoeken. Elke keer wanneer ik van de natuur thuis komt dan voel ik je aanwezigheid. Jij wacht op mij.

Patrick

Woensdag 20/01

Het is wat vroeg om nu al conclusies uit te trekken maar het is al duidelijk dat in het te weven gezicht meer ronde streepjes moeten aangebracht worden. Dat is bijzonder moeilijk. Gelukkig heb ik nog een afdruk van transparant papier. Wanneer het geweven hoofd er zo goed als opstaat leg ik dat doorschijnend papier er bovenop. Dan zal ik merken waar het wat ronder kan. Ook moeten er meer details aangebracht worden op het gezicht om het geheel meer vrouwelijker te maken.

Iets maken met rechte lijnen en ronde contouren is niet simpel. Zowat alles aan Hilde was rond. Ik ben er bijna zeker van wanneer ik de mening van Hilde zou kunnen vragen ze botweg ‘ mottig’ zou zeggen. Het laatste levensjaar dat ze had was ze best te genieten. Ze was niet meer zo diplomatisch. Klonk het niet dan botste het maar. Ik kon er iedere keer om lachen. Ik trok het me niet aan. Meningen rond kunst zijn altijd verdeeld

Moest het op het einde toch tegenslaan dan begin ik gewoon opnieuw met nog meer rondingen. Hoe langer hoe liever, want voor mij is het een heel rouwproces. Nu gaat het beter maar gisterenavond kon ik mijn tranen niet bedwingen.

In de voorbije namiddag bij het weven belandde ik aan haar neusgaten. Die zijn zo fragiel en nauwelijks vastgenaaid dat ik voorzichtig te werk moest gaan. Even dacht ik aan haar dood, dat in werkelijkheid ook zo is. Het is troostend dat wanneer je niet meer kan ademen, die angst weg kan genomen worden door de persoon rustig te laten inslapen.

Het vele verdriet in mij reageert nog al hevig op muziek.  Je voelt dat, wanneer dat geblokkeerd zit. Muziek helpt mij om het eruit te laten vloeien. Veel tijd is er niet voor want er moet veel geregeld worden. Dat is voor iedereen die een dierbare verliest. Wanneer dan de vermoeidheid toeslaat dan neem ik een Dafalgan en slaap dan diep voor een uur.

Groetjes

Patrick

Zondag 17/01/2021

Het warme hol

Het warme hol waarin ik de liefde steeds weer vind, en die ik een hele dag heb moeten missen

Je zei tegen mij ‘dat is typisch Patrick’, waar het vandaan komt was gissen

Mijn verdriet, toch het ergste neemt wat in kracht af

Je bent mijn natuur geworden en dat vindt niemand straf

Het warme hol wij getweeën , waar ben jij?

Mijn toestel maakt weer foto’s voor de schoonheid, waar bent gij?

Neen er is geen leegte, het is met jouw herinnering gevuld

Neen daar wordt geen kritiek op geduld

De kaarsjes vallen uit ze zijn opgebrand

Het is zo goed als zeker dat je vocht tot het laatste met een sterk verband

In de voormiddag was het groen in de namiddag was het wit

Het is een zalving van  liefde ,waar je in zit

Gampusideehil

Vrijdag 15/01/2021

De onrechtvaarge dood die maait en zaait

Die onschuldige wezens aait en paait

Ze haalt ze uit hun lijden

Maar ik sta niet aan hun zijden

Dank je wel liefste vrouwtje dat jij mij het leven gaf

Maar moest je daar echt voor in het graf

Voor mij je guitige blik

Het is weer een dag dat ik weg klik

Mooie verhalen van je avonturen

Echt die zijn oprecht en die blijven duren

Gampusideehil

Dinsdag 12/01/2021

Één simpele knuffel kan dat echt niet

Ik ben naakt zoals je ziet

Waar is jouw lichaam

Of denk je dat ik  mij schaam

Waar is mijn schoonheid liefde

De Asse die ik lichte

Mooie woorden rijmelarij

Zij is er niet meer bij

Gampusideehil

Zondag 10/01/2021


Een wandeling in de vroege uurtjes. Het water was nog bevroren, een enkeling vlucht weg met zijn hond. Ik hurk mij neer om met mijn fototoestel de eerste nevel te trekken. Het hard geworden water is nog te herkennen, van de nevel geen spoor. Ondanks de hoge luxwaarde  ( 12000 lux) lukt het niet om tegen de horizon de mist te trekken. Mijn rug is nog stam van acht jaar weinig slapen. De openzielswonde van mijn overleden echtgenote is nog gapende.

Toch is er troost, zij lijdt niet meer en de koude lucht streelt me met rust. De minuten gaan voorbij, mijn wandelen ook en er komt licht in de duisternis. De woonblokken van het Kiel worden zichtbaar als ook de nevel. Ik moet even denken aan mijn vrouwtje met de gedachten ‘dit had ik met jou niet kunnen doen’. Het gewicht van die acht jaar weegt nog. Deze morgen bij het opstaan was ze er niet. Het was een toegelaten waan.

Plots verdwijnt de pijn van mijn rugspieren. Ik stap al wat flinker en na een uur en een kwartier beland ik weer de woonkamer binnen. Mijn jas verdwijnt op de juiste plaats. De zetel wacht op mijn rusten en de dromen komen terug. Het zijn vergeten dromen die niet na te vertellen zijn. Ze zijn ook zo abstract . Na een half uurtje, volledig uitgerust, schrijf ik deze woorden, over de ontwakende natuur.

Gampusideehil

Zaterdag 09/01/2021

De avond is gevallen, overal schijnen er lichtjes in de woonkamer, de kaarsen zijn aangestoken: het licht valt op de foto van Hilde. Ik heb net geleerd wat dysenterie is en wat dat doet bij overwinterende hommelkoninginnen en in mijn roman (Max, Micha en het tet-offensief) heb ik net een hoofdstuk uitgelezen. Het wordt mij snel duidelijk dat het aantal mensen die een beeldje van Hilde willen hebben een creatieve oplossing vraagt. Er waait een positieve wind in het appartementje

Zo zou Hilde het graag hebben, geen gezaag, of getreur, maar vanuit de diepe stilte een brede glimlach. Ik weet dat ik veel te doen heb, maar het schrikt mij niet af.  Er wacht mij een toekomst die mij veel genoegen zal kunnen geven.

Bij mijn eerste wandeling sinds jaren merkte ik dat mensen mij moeiteloos voorbij staken en een minuut of vijf later al een heel eind verder waren gevorderd. De acht jaar opgesloten zitten met surplus nog eens zestien dagen quarantaine was niet bepaald bevorderlijk voor mijn conditie. Nu heb ik wel wat gekozen voor een zittend leven, omdat de rust die in mij groeit bevorderlijk is voor mijn lezen en mijn creatief zijn. Toch moet er wat beweging in dat lijf komen. Het is nog een zoeken naar de Voltare zalf om dat wandelen wat minder spierpijn te geven.

De klik is gezet. Zo plots een eigen woonruimte, een cadeau van Hilde. Het appartement zal blijvend de sporen van haar dragen. Koken , kuisen en winkelen heb ik verleerd. Daarom komt er drie maal per week iedere keer een gezinszorg om dit euvel weg te werken Zo is er over mij ook een sociale controle want ik woon alleen. Deze namiddag heb ik in de winkel ook een sleutel van het appartementje gegeven en moet nog telefoonnummers doorgeven van de gezinszorg

Het staat zo goed als vast dat Hilde mijn enige liefde was en blijft. Ik heb zo mijn leven gegeven aan haar. Hilde blijft mijn muze ,mijn icoon. Toch is het gemis aan een knuffel of een kus erg groot, maar het mag niet.

Er zijn veel mensen die getimmerd hebben aan mijn weg. Ook was er een grote bezorgdheid, want ik leefde ongezond vooral wat mijn slapen betrof. Nu voel ik hoe het voelt om uitgeslapen te zijn. Nu is het wat afwachten wat er op mij af gaat komen, want dat hou je niet voor mogelijk wanneer je dierbare overlijdt. Dat komt wel allemaal goed , ik voel het

Groetjes

Woensdag 06/01/2021

Dinsdag en donderdag ochtend was het altijd spannend. Dan moest Hilde vroeg opstaan om naar de Meander te gaan (het dagcentrum van Nottebohm). De verpleging kwam dan altijd wat vroeger, ze werd helemaal gewassen. Haar benen had ik daarvoor al aangedaan en niet vergeten haar make up. Op een zekere ochtend was ik gehaast en vergat haar te schminken. Dat was niet naar de goesting van Hilde. Ze zij nogal kortaf ‘ neen zo ga ik niet buiten’. Ik bracht haar schmink aan en ze werd rustig. Ze stond in de hal en was nog niet tevreden ‘en mijn hoedje dan, mijn handschoen en mijn sjaal’ . Ik ging het boven allemaal halen.

De jaren gingen voorbij als ook haar reclameren tot dan één van onze kennissen zei ‘Hilde maakt zich niet meer op’. Dat trof mij. Sindsdien vergat ik het nooit meer .

Na lang protest over de sleutels die ze maar niet kreeg als ook geen geld zwakte die hevige emoties af. Ze vroeg er niet meer naar. Ze had toen haar elektrische rolstoel nog. Ik zette haar erop en weg was ze. Recht naar de zeeman. Ik stond beneden te wachten op haar tot dat ze kwam. Ze had iets meegenomen zonder te betalen. Ik zei er niets van en even later ging ik betalen bij de zeeman. Dat was helemaal Hilde. Het truitje dat ze aanhad (op de foto) dat had ze ook meegenomen van de Meander. Ze belde er voor en wat later had de rechtmatige eigenares haar pulletje weer terug. Neen , Hilde had er alles voor over om er mooi uit te zien

Groetjes

Patrick

Zondag 03/01/2021

Wanneer Hilde naar de kapper moest, dan was dat altijd een heel gedoe. Eerst kon ze blijven zitten in haar rolstoel, want het haar moest geverfd worden. Hoe lang dat moest trekken weet ik niet, maar ik kreeg altijd een stoel naast haar. Ze deed dan wel een uitleg waar je niets kon van maken, maar ik improviseerde er op los. Ze voelde zich altijd begrepen. Dat was heel belangrijk want zo bleven haar hersenen geprikkeld. Na een tijdje ging er een wekkertje af en moest ze naar de wastafel. Ik tilde haar verticaal op, zette haar op de zetel voor de wasbak, het duurde altijd even voor dat klaar was. Ze begreep het niet altijd goed want de hoorapparaatjes waren uit. Het haar werd goed gewassen gemasseerd, het deed haar werkelijk deugd

Wanneer ik een afspraak wou maken was er altijd plaats Na de kapper zag ze er altijd beeldig uit. Zo kon je Hilde goed benaderen. Alles wat met het gevoel te maken had begreep ze goed. Er waren soms kleine ogenblikken dat ze mij bij naam noemde. Zo’n handeling was bevorderlijk voor de heldere momenten. Eens thuis gekomen ging het praten maar verder, oh wat moest ik toch improviseren. We kwamen altijd laat thuis, moesten dan snel eten want om half zes stond de verpleging klaar om haar te knevelen in bed met het verpleegdeken. Dan kon mijn avond nog niet beginnen, ze bleef maar praten. Regelmatig moet ik te hulp schieten want ze wou steeds ontsnappen uit haar bed. Het verpleegdeken en de bedsponde deden wel hun werk, ze wou altijd bij mij zijn. Met wat geluk kon mijn avond beginnen rond twintig uur

Ik hoorden dan altijd het zachte snurken terwijl ik altijd in de kamer er naast zat vast, bezig met de computer. Rond drieëntwintig uur dertig ging ik slapen

Groetjes

Patrick

Zaterdag 02/01/2021

Hilde was altijd bezig met zich aan te kleden. Wanneer de verpleegster dan kwam en die wou haar kledij veranderen, ging dat ging niet zonder protest. Eén verpleger die ’s morgens kwam mocht wel alles. Hij maakte altijd grapjes en dat klikte goed. Er was ook nog één verpleegster die af en toe kwam en daar verdroeg Hilde ook alles van. Je kon er geen staat opmaken. Als ze zo bezig was dan was ik gerust. Dan was ze bezig.

Ik herinner mij nog levendig dat Hilde wel twee tot drie pruiken boven elkaar droeg. Dat mocht in geen geval uit. Dat moest allemaal op haar hoofd blijven nadat ze eerst een mouw  over haar gezicht had getrokken. Dat was Quasi onmogelijk De volgende ochtend lagen de drie pruiken naast haar bed.

Hilde was een boeiend iemand. Je maakte van alles mee. Een tien dagen voor dat ze stief herkende ze mij nog. Dat zijn van die momenten om nooit te vergeten. Wanneer ik zo schrijf, dan wil dat zeggen dat Hilde nog erg levendig in mijn geheugen geprent staat.

Nu zit ik alleen in het appartementje en voel haar. Ze bleef in alle facetten origineel. Ze had zo’n persoonlijkheid.  Het was allemaal gek, maar ze bleef bezig. Het was Hilde haar kunst.

Groetjes

Patrick

Donderdag 31/12/2020

Ik zie zo levendig die Hilde die ik moeiteloos optilde wanneer ze soms die kracht niet had rechtop te staan vanuit haar rolstoel om naar toilet te gaan, dat ze het uitriep van angst te vallen. Mijn kracht begaf niet en zij schonk haar vertrouwen. Mijn zachte woorden troostte haar en het maakte een echte band tussen ons. Ik kon zo uitgeput zijn, en stilaan groeide het besef dat ik eens goed moest kunnen rusten. Ik schreef daar regelmatig  over, doch buiten woede de coronastorm.

Ik was bang haar te lossen en durfde haar niet uit handen te geven. Op een gegeven moment durfde ik het wel en zelfs voor twee weken. De Covid 19 sloeg genadeloos toe. Ze stierf op 29 december om 13u. Ik heb die vrouw  zo hard lief gehad dat ik de kracht tot de liefde die ik nodig had om haar acht jaar op te tillen nog steeds voel. Die ben ik niet kwijt en kan het gebruiken om te bouwen aan de natuur, aan de kunst, maar nu is mijn verdriet te groot. Enkel gedichten schrijven en zingen lukt mij nog.

Ik wacht op het moment dat mijn sterkte weer toeneemt, dat mijn emoties niet de overhand nemen dat ik haar begrafenis kan regelen, wanneer de coronastorm is gaan liggen en dat mensen zullen kunnen luisteren naar wie Hilde was gedurende die acht jaar. Zodat haar dood zal leiden tot iets prachtig.