Wat doen steden en gemeenten voor mantelzorgers?

Mantelzorgers zijn een onvervangbare schakel in de zorg. Dankzij hen kunnen veel zorgbehoevenden langer thuis blijven. Ongeveer 1 op 5 Vlamingen verleent zorg aan een dierbare omwille van fysieke of psychische ziekte, handicap of ouderdom. Verschillende organisaties en diensten proberen hen te ondersteunen.

Ook steden en gemeenten zetten zich rechtstreeks of onrechtstreeks in voor mantelzorgers. Hoe ze dat doen verschilt per stad of gemeente. Het lokaal bestuur is vrij om te beslissen over haar dienstverlening. Sommige lokale besturen bieden financiële steun in de vorm van een gemeentelijke mantelzorgpremie. Andere lokale besturen kiezen er voor om geen premie toe te kennen, maar de focus te leggen op emotionele en praktische ondersteuning.

Beide vormen van ondersteuning hebben voor- en nadelen. Zo stellen we bij de gemeentelijke mantelzorgpremie grote verschillen vast tussen lokale besturen wat betreft voorwaarden en bedragen. De gemeente Aalter voorziet bijvoorbeeld een maandelijkse toelage van 25 euro op voorwaarde dat de zorgbehoevende niet in een instelling verblijft, beschikt over een attest van 80 procent invaliditeit of minstens een score van 30 heeft op de BEL-profielschaal. De gemeente Alken laat het bedrag dan weer afhangen van de graad van zorgbehoevendheid.

In Gent kiest men er voor om niet met een premie te werken, maar mantelzorgers zo goedmogelijk te informeren, hen de weg te wijzen naar het bestaande aanbod en hen emotioneel en praktisch te ondersteunen. Jakob Decavel van de Regie Gezondheid en Zorg van de Stad Gent vertelt ons meer over wat zij doen.

Hoe ondersteunt de stad Gent mantelzorgers?

Jakob Decavel: “We verlenen rechtstreekse ondersteuning aan mantelzorgers op verschillende manieren. Allereerst proberen we mantelzorgers zo veel mogelijk te informeren, ook over het aanbod van partners zoals de mantelzorgverenigingen. We doen dat via onze nieuwsbrief, brochures en infosessies die openstaan voor iedereen die meer wil weten nover mantelzorg. Daarnaast organiseert de stad ook allerhande activiteiten, vaak in samenwerking met partners.

In 4 à 5 Gentse lokale dienstencentra zijn er regelmatig mantelzorgcafés. En in het kader van de 10-daagse Geestelijke Gezondheid ondersteunen we bijvoorbeeld 2 mantelzorgwandelingen en organiseren we een event rond mantelzorg in het woonzorgcentrum. Jaarlijks organiseren we ook een actie in het kader van de dag van de mantelzorg die plaatsvindt op 23 juni. Zo proberen we mantelzorgers onze blijk van waardering te geven. Dit jaar hebben we iets meer dan 1000 Gentse mantelzorgers een ‘you-time’ cadeau gedaan. Bij ieder van hen is er persoonlijk iemand langsgegaan met een theeschoteltje en klein thee assortiment om hen te bedanken en een luisterend oor te bieden.

Ten derde bieden we ook emotionele en praktische ondersteuning. Stad Gent telt 11 Lokale Dienstencentra waar er een psycholoog aanwezig is met kennis over mantelzorg. De eerste 3 gesprekken zijn gratis en na doorverwijzing door een arts zijn ook de verdere gesprekken gratis. Daarnaast kan er gratis een ergotherapeut langskomen die woonadvies geeft en is er een maatschappelijk werker die mantelzorgers begeleidt bij verschillende vragen, zoals de zoektocht naar een aangepaste woning. Zo moeten mantelzorgers niet helemaal zelf hun weg in het kluwen vinden.

Naast die rechtstreekse dienstverlening aan mantelzorgers zetten we ook in op samenwerking met organisaties die met mantelzorgers werken. Enerzijds proberen we partners, zoals de wijkgezondheidscentra, te motiveren om aandacht te besteden aan mantelzorgers. Zo promoten we bijvoorbeeld een samenspraakfiche om met mantelzorgers in overleg te gaan. Ook met hogescholen hebben we goede contacten voor onderzoek of projecten rond mantelzorg. Anderzijds bieden we professionelen zelf ook informatie en intervisie aan. Aandacht voor mantelzorg zit namelijk nog niet altijd in hun standaard vormingspakket. Dat gat proberen we te vullen. Zo organiseren we bijvoorbeeld vrijblijvende gesprekstafels. Tot slot zetten we in op zichtbaarheid en sensibilisatie, het onder de aandacht brengen van mantelzorg zodat er meer begrip voor is en mantelzorgers sneller hulp krijgen. Dat doen we via ons stadsmagazine, sociale media en andere kanalen.”

Waarom kozen jullie voor die ondersteuningsvormen in plaats van een mantelzorgpremie?

Jakob Decavel: “In feite is er vanuit de stad of andere overheden ook wel al gerichte financiële
steun voorhanden. Denk bijvoorbeeld aan de palliatieve premie, incontinentiepremie, de extra parkeerkaart, het zorgbudget … Het grootste probleem dat wij ervaarden is dat mantelzorgers niet altijd een beroep doen op wat er al bestaat. We kozen er dus vooral voor om de bestaande steun toegankelijk te maken door mantelzorgers en zorgvragers hier naartoe te leiden.

We gaan bijvoorbeeld ook zelf outreachend te werk om zo actief mensen op te sporen en tijdig te registreren bij nood. Daarnaast is de gemeentelijke mantelzorgpremie natuurlijk ook een blijk van waardering. In Gent zetten we hierop in door jaarlijks mantelzorgers in de bloemetjes te zetten met een attentie en een stadsbrede campagne.

We geloven dus dat we, met ons budget, op andere manieren beter kunnen zorgen voor de informele zorgverleners, zodat ze dat op een kwalitatieve manier kunnen blijven doen!” Ben je benieuwd naar wat jouw stad of gemeente doet voor mantelzorgers? Ga dan eens kijken op de website of neem contact op met het lokaal bestuur!

Bij mantelzorgvereniging Coponcho kan je ook terecht voor ondersteuning, informatie over de gemeentelijke mantelzorgpremie en/of een luisterend oor! Neem contact op door te bellen naar 02 515 02 63 of te mailen naar info@coponcho.be.

Meer artikels

In gesprek over ‘Liefde in tijden van jongdementie’

6 april 2021

In de documentaire ‘Liefde in tijden van jongdementie’ brengt Leo De Bock de verhalen van mensen met dementie en hun…

Corona? Richtlijnen van de overheid voor mantelzorgers

15 mei 2020

Update 11 mei 2020: De algemene maatregelen met betrekking tot bezoek werden ondertussen versoepeld. Wij raden niettemin aan om de…

6 manieren om mindful aan mantelzorg te doen

9 oktober 2019

Hoe hou jij mantelzorg vol? Wat doe je als je het even niet ziet zitten? 42 % mantelzorgers bevestigt dat...